Gemeenten

Kern conclusies

• Gemeenten hebben een sleutelrol.
• Fysieke inrichting beïnvloedt veiligheidsbeleving.
• Data is noodzakelijk voor gerichte interventies.
• Normstelling versterkt cultuurverandering.
• Integrale samenwerking vergroot effectiviteit.

Waarom een gemeentelijke rol cruciaal is

Gemeenten zijn primair verantwoordelijk voor de inrichting van de openbare ruimte, lokale handhaving, preventiebeleid en maatschappelijke ondersteuning. Daarmee bevinden zij zich op het snijvlak van fysieke veiligheid, sociale veiligheid en normstelling.

Onderzoek van UN Women (Safe Cities-programma) laat zien dat lokale overheden een doorslaggevende rol spelen bij het vergroten van veiligheidsbeleving. Niet alleen door fysieke ingrepen, maar juist door samenhangend beleid.

Bron: https://www.unwomen.org/en/what-we-do/ending-violence-against-women/creating-safe-public-spaces

Fysieke inrichting van de openbare ruimte

Uit internationale en nationale studies blijkt dat:

• Goede verlichting veiligheidsgevoel vergroot.
• Open zichtlijnen sociale controle bevorderen.
• Vermijden van donkere doorgangen en dode hoeken effect heeft.

De VNG-handreiking benadrukt dat veiligheid vanaf de ontwerpfase moet worden meegenomen in gebiedsontwikkeling.
Bron: https://vng.nl/artikelen/aanpak-straatintimidatie

Concrete maatregelen:

• Gender-sensitieve veiligheidsaudits
• Periodieke schouwen met inwoners
• Betrekken van vrouwen bij herinrichting
• Slimme verlichting (bewegingssensoren)

Data-gedreven beleid en monitoring

Pointer (KRO-NCRV) constateerde dat veel gemeenten geen structureel overzicht hebben van ervaren onveiligheid.
Bron: https://pointer.kro-ncrv.nl/overzicht-van-plekken-waar-vrouwen-zich-onveilig-voelen-ontbreekt-bij-veel-gemeenten

Daarom is nodig:

• Structurele registratie van meldingen
• Analyse van hotspots
• Koppeling van data aan wijkveiligheidsplannen
• Transparante rapportage aan raad en inwoners

Normstelling en communicatie

Movisie benadrukt dat normverandering essentieel is.

Gemeenten kunnen:

• Publieke campagnes ondersteunen
• Duidelijke gedragsnormen communiceren
• Omstanderinterventie promoten

Bron: https://www.movisie.nl/artikel/straatintimidatie-aanpak-gemeenten

Integrale samenwerking

Effectief beleid vraagt samenwerking tussen:

• Handhaving
• Onderwijs
• Zorg
• Sportverenigingen
• Ondernemers

Straatveiligheid raakt meerdere domeinen.